Ảnh: Vitaly Gariev trên Unsplash
Tóm tắt nhanh: Một app vay hợp pháp luôn thuộc về ngân hàng hoặc công ty tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, ghi rõ pháp nhân, lãi suất và tổng chi phí trước khi bạn ký, không thu phí trước khi giải ngân và không đòi quyền truy cập danh bạ. Hãy dành 10 phút kiểm tra 8 điểm dưới đây. Nếu app trượt dù chỉ một điểm về pháp nhân hoặc phí trước, bỏ qua ngay, dù lời mời có hấp dẫn đến đâu.
Vì sao phải kiểm tra trước, không phải sau?
Khi đã cài app và cấp quyền, dữ liệu danh bạ, ảnh, vị trí của bạn đã nằm trong tay bên kia. Khi đã chuyển "phí hồ sơ", tiền đã mất. Phần lớn thiệt hại từ vay online xảy ra trước khi người vay nhận được đồng nào. Vì vậy, toàn bộ công việc thẩm định nằm ở bước trước khi bấm đăng ký, và bạn hoàn toàn làm được việc đó mà không cần chuyên môn tài chính.
8 điểm kiểm tra là gì?
| # | Kiểm tra | Dấu hiệu hợp pháp | Dấu hiệu cần dừng lại |
|---|---|---|---|
| 1 | Pháp nhân đứng sau app | Tên ngân hàng hoặc công ty tài chính cụ thể, có trong danh sách được cấp phép của Ngân hàng Nhà nước | Chỉ có tên app, không có công ty, hoặc công ty "công nghệ" không có giấy phép cho vay |
| 2 | Thông tin liên hệ | Địa chỉ trụ sở, tổng đài, email tên miền công ty | Chỉ có Zalo, Telegram, số di động cá nhân |
| 3 | Lãi suất và tổng chi phí | Ghi rõ lãi suất năm, phí, tổng số tiền phải trả trước khi ký | Chỉ nói "lãi thấp", "0%", hoặc ghi lãi theo ngày để trông nhỏ |
| 4 | Phí trước giải ngân | Không có. Mọi phí đều trừ vào khoản vay hoặc ghi trong lịch trả | Yêu cầu chuyển phí hồ sơ, phí bảo hiểm, phí mở khóa trước khi nhận tiền |
| 5 | Quyền truy cập app | Camera để eKYC, có thể vị trí; không bắt buộc danh bạ | Bắt buộc cấp danh bạ, tin nhắn, ảnh mới cho đăng ký |
| 6 | Hợp đồng | Có hợp đồng điện tử đầy đủ, tải về được, có điều khoản trả trước hạn | Không có hợp đồng, hoặc hợp đồng xuất hiện sau khi đã giải ngân |
| 7 | Kho ứng dụng và nhà phát hành | Tải từ kho chính thức, nhà phát hành trùng tên pháp nhân | Cài qua link, file APK, hoặc nhà phát hành là tên lạ |
| 8 | Nhắc nợ và thu hồi | Nêu rõ quy trình nhắc nợ qua kênh chính thức | Mập mờ, hoặc đã có phản ánh gọi người thân, ghép ảnh |
Kiểm tra pháp nhân như thế nào trong 3 phút?
- Mở trang giới thiệu hoặc điều khoản trong app, tìm tên công ty đầy đủ và mã số doanh nghiệp.
- Tra tên đó trong danh sách tổ chức tín dụng và công ty tài chính được cấp phép công bố trên cổng thông tin của Ngân hàng Nhà nước.
- Đối chiếu nhà phát hành trên kho ứng dụng với tên công ty. Một số ngân hàng phát hành app vay qua công ty con, khi đó tên công ty con cũng phải nằm trong danh sách.
Nếu không tìm thấy tên, hoặc app chỉ nói "hợp tác với các đối tác tài chính" mà không nêu đối tác nào, coi như chưa đạt.
Đọc phần lãi suất và phí thế nào cho đúng?
Hãy yêu cầu hoặc tìm ba con số: lãi suất theo năm, tổng các loại phí, và tổng số tiền phải trả cho toàn bộ khoản vay. Với khoản vay 10 triệu trong 12 tháng, nếu tổng phải trả là 13 triệu thì chi phí thật là 3 triệu, tương đương khoảng 30% trên dư nợ ban đầu trong một năm, và cao hơn nữa nếu tính trên dư nợ giảm dần. So sánh app bằng con số tổng phải trả, không so bằng câu quảng cáo. App hợp pháp hiển thị các con số này trước khi bạn ký; app không hợp pháp thường chỉ hiện sau khi đã giải ngân.
Quyền truy cập nào là bình thường, quyền nào là cảnh báo?
- Bình thường: camera để chụp CCCD và khuôn mặt khi eKYC, thông báo đẩy, đôi khi vị trí để xác minh.
- Cảnh báo: danh bạ, tin nhắn SMS, thư viện ảnh, nhật ký cuộc gọi. Không có lý do thẩm định nào cần danh bạ của bạn. Mục đích thực tế của quyền này là để đòi nợ qua người thân.
Trên cả Android và iOS, bạn có thể từ chối quyền danh bạ khi app hỏi. Nếu app không cho tiếp tục khi từ chối, đó là câu trả lời.
Đã lỡ cài app không đạt thì làm gì?
Thu hồi quyền trong cài đặt điện thoại, gỡ app, đổi mật khẩu ngân hàng nếu đã nhập, và không chuyển bất kỳ khoản phí nào. Nếu đã chuyển phí mà không nhận được tiền, lưu bằng chứng, báo ngân hàng để tra soát và trình báo công an. Nếu đã nhận tiền thật từ bên không phép, bạn chỉ có nghĩa vụ hoàn phần gốc thực nhận cùng lãi trong giới hạn luật định.
Câu hỏi thường gặp
App có nhiều lượt tải và đánh giá cao thì có đáng tin không? Không đủ. Lượt tải và đánh giá có thể mua được. Pháp nhân được cấp phép và hợp đồng rõ ràng mới là căn cứ.
Vay qua app của ngân hàng có khác app của công ty tài chính không? Cả hai đều hợp pháp nếu được cấp phép. Ngân hàng thường yêu cầu hồ sơ chặt hơn và lãi thấp hơn; công ty tài chính duyệt nhanh hơn nhưng chi phí cao hơn.
Lãi suất bao nhiêu thì là bất hợp pháp? Với tổ chức được cấp phép, lãi theo thỏa thuận trong hợp đồng. Với cá nhân và tổ chức không phép, lãi vượt mức trần của Bộ luật Dân sự là vi phạm, và cho vay lãi nặng có thể bị xử lý hình sự.
Nguồn tham khảo: Luật Các tổ chức tín dụng, Bộ luật Dân sự 2015 và khuyến cáo của Ngân hàng Nhà nước về vay tiêu dùng qua ứng dụng.
Comments
Post a Comment